نظارت بهداشتی دامپزشکی مصوب سال ١٣٨٧ ، واژه ها و اصطلاحات زیر نیز به کار می رود.
١- مرکز: مرکز تکثیر و پرورش زالو
٢- سازمان : سازمان دامپزشکی کشور
٣- اداره کل : اداره کل دامپزشکی استان
٤- شبکه دامپزشکی : شبکه دامپزشکی شهرستان
٥- مسئول فنی بهداشتی : شخص واجد شرایطی که با اخذ پروانه مربوط از اداراه کل ، وظیفه کنترل بهداشتی را در مراکز
موضوع این دستورالعمل مطابق شرح وظایف ابلاغی از سوی سازمان بر عهده دارد.
٦- مخزن : هر نوع جایگاهی ( از جنس شیشه ، فایبرگلاس و یا بتنی )که قابلیت شستشو و ضدعفونی را دارا بوده و برای
تکثیر و پرورش زالو استفاده می شود .

ماده 6 - محل و موقعیت مرکز باید دارای شرایط زیر باشد:
١- حوادث طبیعی مانند سیل آن را تهدید ننماید و در مسیر مسیل های شناخته شده نباشد.
٢- در مسیر قنات ، چشمه های تامین آب شرب و مسیر آب شرب روستایی و شهری نباشد .
٣- به راه های ارتباطی جهت حمل ونقل دسترسی داشته باشد.
٤- امکان دسترسی به آب سالم و بهداشتی وجود داشته باشد.
ماده 7 - حداقل ظرفیت در هر سال ١٠٠٠٠٠ ( یکصد هزار ) قطعه بوده و حداکثر آن براساس امکانات و تجهیزات مندرج در این
دستورالعمل محاسبه و تعیین می شود .
ماده 8 - مساحت زمین مورد نیاز حداقل باید دو برابر مساحت زیر بنای آن باشد.
ماده 9 - آب مورد استفاده ( آب شهری و یا آب چاه ) برای تکثیر و پرورش زالو ، باید شرایط مندرج در جدول ١ را دارا باشد .
جدول شماره ( 1) : ویژگی های آب :
ویژگی ها مشخصه مقدار مطلوب
میکروبی
10000MPN/100 ml کلی فرم تام در آب ورودی
100MPN/100 ml کلی فرم در آب محل تکثیر
کلی فرم مدفوعی در 100 میلی لیتر آب ورودی و محل تکثیر باید منفی باشد.
فیزیکی
دما 5 تا 7 درجه سانتی گراد
( نبایستی به بالای 10 درجه سانتی گراد برسد)
شیمیایی
کلسیم 30 تا 140 میلی گرم در لیتر
PH = قلیائیت کل 7
سختی کل براساسکربنات کلسیم 100 تا 400 میلی گرم در لیتر
منیزیم بیشاز 20 میلی گرم در لیتر
0 میلی گرم در لیتر / آهن تام صفر تا 15
آهن دوظرفیتی منفی
0 میلی گرم در لیتر / آهن سه ظرفیتی 5
سولفات کمتر از 500 میلی گرم در لیتر
0 میلی گرم در لیتر / مس در آب های سبک کمتر از 06
0 میلی گرم در لیتر / مس در آب های سخت کمتر از 03
0 میلی گرم در لیتر / کادمیوم در آب های سبک کمتر از 004
0 میلی گرم در لیتر / کادمیوم در آب های سخت کمتر از 003
0 میلی گرم در لیتر / نیکل کمتر از 02
0 میلی گرم در لیتر / روی کمتر از 05
0 میلی گرم در لیتر / کروم کمتر از 03
0 میلی گرم در لیتر / سرب کمتر از 03
0 میلی گرم در لیتر / جیوه کمتر از 0002
0 میلی گرم در لیتر / منگنز صفر تا 15
0 تا 3 میلی گرم در لیتر / فسفر تام 01
فسفر محلول کمتر از 1 میلی گرم در لیتر
0 میلی گرم در لیتر / کلر کمتر از 003
0 میلی گرم در لیتر / هیدروژن سولفوره کمتر از 002
آمونیاک تام کمتر از 2 میلی گرم در لیتر
0 میلی گرم در لیتر / کمتر از 013 (NH آمونیاک غیریونیزه ( 3
0 میلی گرم در لیتر / نیتریت کمتر از 05
0 میلی گرم در لیتر / دی اکسید کربن کمتر از 05
در آب ورودی محل تکثیر می باشد . COD = 10 mg/lit و BOD5 = 1 mg/lit حد مجاز
ماده 10 - آب مصرفی جهت شستشو و ضدعفونی تاسیسات و آشامیدن کارکنان باید دارای شرایط زیر باشد :
١- شرایط آب آشامیدنی را دارا باشد.
٢- با فشار مناسب در تمام محل های مورد نیاز در دسترس باشد.
٣- در مناطقی که احتمال قطع یا کاهش فشار آب وجود دارد ، امکانات کافی برای ذخیره (منبع ذخیره آب) برای استفاده
از آب در مواقع ضروری فراهم باشد.
٤- در تمام ساعات کار، آب گرم بهداشتی با فشار و میزان کافی در دسترس باشد.
ماده 11 - رعایت حریم بهداشتی با اماکن دامی و صنایع وابسته به دام ، عوارض طبیعی و تاسیساتی و مناطق مسکونی به شرح
زیر الزامی است :
١- حریم بهداشتی با اماکن دامی و صنایع وابسته به دام مطابق با جدول شماره ( ٢ ) می باشد.
جدول شماره( 2) : حریم بهداشتی مراکز تکثیر و پرورشزالو :
اماکن دامی و صنایع وابسته به دام مراکز تکثیر و پرورشزالو
اماکن دامی متر
واحدهای پرورش ونگهداری گاو وگاومیش
اصلاح نژادی و تحقیقاتی 500
داشتی ( شیری و گوشتی) و پرواربندی 100
واحدهای پرورشو
نگهداری گوسفند و بز
اصلاح نژادی و تحقیقاتی 500
داشتی و پرواربندی 100
واحدهای پرورش و نگهداری شتر
داشتی و پرواری 100
واحدهای تکثیر، پرورش و سوارکاری اسب و استر
اصلاح نژادی و تحقیقاتی 500
واحدهای تکثیر و پرورشاسب و استر و نگهداری سیلمی 100
کانون های سوار کاری و پرورشگاه ها و واحدهای تربیت اسب 100
حیوانات پوستی وآزمایشگاهی
خرگوش، نوتریا ، چین چیلا و حیوانات آزمایشگاهی
سمور( خز) ،و ایلتیس( پلی کت) وروباه100
سگ و گربه 100
مراکز پروش ماکیان
( مرغ و خروس)
لاین 1000
اجداد 500
مادر ، پولت ، تخمگذار و گوشتی 100مراکز تکثیر و پرورشآبزیان 100
سایر ماکیان مادر و پرورشی 100
پرندگان زینتی 100
زنبورعسل
تکثیر و پرورش ملکه 100
زنبورداری -
میادین دام عرضه و کشتاری 100
صنایع وابسته به دام
کارخانجات جوجه کشی 100
خوراک دام ، طیور و آبزیان 100
کارخانجات تبدیل ضایعات 100
کشتارگاه دام و طیور 100
سردخانه مواد پروتئینی 100
کارگاه های فرآوری وبسته بندی فرآورده های خام دامی 100
تبصره ( 1) : باتوجه به اینکه فواصل مندرج در جدول فوق به صورت تأسیسات به تأسیسات (آخرین تأسیسات واحد با
اولین تأسیسات واحد دیگر ) محاسبه می گردد لذا هر گونه توسعه در واحد بایستی ضمن رعایت فواصل فوق الاشاره،
با هماهنگی قبلی و موافقت اداره کل انجام پذیرد .
تبصره ( 2) : در صورت وجود عوارضطبیعی از قبیل تپه،کوه،دره،جنگل،رودخانه و غیره که محدودیت تردد ایجاد
می کنند و یا در صورت درخت کاری به عمق ٦ متر و کاشت درخت حداقل در ٣ ردیف،فواصل مندرج در جدول فوق
می تواند حداکثر تا ٢٠ ( بیست) در صد کاهش یابد.
تبصره ( 3) : در استان های مازندران،گیلان،گلستان و مناطق اقلیمی مشابه در صورت ضرورت و بنا به نظر کمیسیون
استانی ، فواصل مندرج در جداول فوق را می توان حداکثر تا ١٠ درصد کاهش داد .
تبصره ( 4) : فواصل مندرج در جدول شماره ( ٢ ) شامل هیچگونه تخفیف و تعدیل دیگری نمی شود .
٢- رعایت فاصله با سکونت گاه ها (استان،شهرستان،شهر و روستا)،دریا،رودخانه،پارک،تالاب،دریاچه،چاه های آب شرب و
قنوات،برابرحریم تعیین شده از سوی سازمان حفاظت محیط زیست الزامی می باشد.
تبصره ( 5) : تکثیر و پرورش زالو در واحدهای آپارتمانی و منازل مسکونی ممنوع می باشد .
٣- مراکز تکثیر و پرورش زالو در سطح ٢ مراکز پرورش دام ( اماکن دامی ) و صنایع وابسته به دام طبقه بندی می شوند
١٣٨٨ ( ضوابط و /٦/ و رعایت حریم بهداشتی با واحدهای صنعتی و خدماتی برابر دستورالعمل اجرایی ٤٦٣٨ /د - ٢٢
معیارهای استقرار اماکن دامی و صنایع وابسته به دام ) الزامی است.
٤- فاصله با جاده (اتوبان،بزرگراه،اصلی و فرعی ) و نیز با فرودگاه ( بین المللی و منطقه ای )،حریم تعیین شده از سوی
وزارت راه و شهرسازی ملاک عمل می باشد .
ماده 12 - طرح و نقشه ساختمان ، تاسیسات و مشخصات دستگاه ها باید توسط متقاضی متناسب با ظرفیت و براساس اصول
عملیات صحیح پرورش ) و امنیت زیستی به نحوی تهیه و ارایه شود که علاوه بر ) GHP، ( عملیات صحیح تولید ) GMP
تامین میزان فضاهای لازم ، شامل تاسیسات اصلی و جنبی با مشخصات زیر باشد:
١- سالن تکثیر (انکوباسیون) : مساحت این سالن که برای استقرار مخازن تکثیر و پرورش زالو استفاده می شود ، باید متناسب
با ظرفیت واحد باشد.
٢- سالن پرورش : پس از تکثیر زالو ،لاروهای تولید شده به مخازن موجود که در مجاورت سالن تکثیر احداث می گردد ،
منتقل می شوند.
تبصره ( 1) : در سیستم باز احداث استخر برای تکثیر و پرورش بلامانع است .
٣- سالن پرورش و تکثیر جلبک که در مجاورت سالن پرورش و تکثیر زالو با ارتباط غیر مستقیم ( دریچه ) با آن احداث
می شود .
تبصره ( 2) : حداقل مساحت مورد نیاز ١٢ متر مربع می باشد .
تبصره ( 3) : در صورت تامین غذا ( جلبلک ) از مراکز تولید مورد تایید سازمان ، نیاز به احداث این واحد نمی باشد .
٧
ماده 13 - مخازن تکثیر و پرورش زالو باید دارای ویژگی ها و شرایط زیر باشند :
١- از جنس بتن ، شیشه ( آکواریوم ) و یا فایبر گلاس و به شکل مستطیل باشند.
٢- قابلیت شستشو و ضدعفونی کردن را دارا بوده و مجهز به کانال یا لوله آبرسان مستقل اختصاصی،زهکش عمومی و
مجرای تخلیه آب باشند .
٣- هر مخزن بایستی جهت پیشگیری از بیماری ها و درصورت نیاز عملیات درمانی دارای ورودی و خروجی جداگانه ای
باشد.
٢ درصد باشد . / ٤- شیب کف استخر ٥
ماده 14 - کانال ها و شبکه های ورودی و خروجی آب باید دارای شرایط ذیل باشند :
١- شبکه های آبرسانی باید آب مورد نیاز هریک از بخش های تولید را با کیفیت مناسب تامین کند .